Wyjaśnienia oparte na klasycznym komentarzu Khenpo Kynpala do Bodhisattwaczarjawatary:

Tybetańskie słowo bag jy བག་ཡོད། będę tutaj roboczo tłumaczyć jako „uważność”. Można objaśnić ten termin na przykładzie: gdybyśmy kroczyli wąską, niebezpieczną ścieżką na skraju urwiska, cała nasza uwaga byłaby skierowana na to, żeby ostrożnie i świadomie stawiać każdy krok, unikając upadku w przepaść. Na tym właśnie polega bag jy. Podobnie mówi się o kimś, że jest uważający, jeśli we wszystkich swoich działaniach dba, aby nie sprawić komuś przykrości i dobrze każdego traktować.

Uważność (bag jy) dotyczy głównie unikania negatywnych działań ciała i mowy oraz grubych splamień emocjonalnych (klesia). Kiedy w klasycznych tekstach mówi się o pięćdziesięciu jeden rodzajach zjawisk mentalnych, to bag jy wymieniana jest wśród nich jako jedno z jedenastu prawych zjawisk mentalnych.

Czujność (szie szin) i pamiętanie (dren pa), są czymś bardziej subtelnym, wewnętrznym. Musimy jednak pamiętać, że te same terminy w różnych tekstach bywają odmiennie definiowane i stosowane. Na przykład w kontekście nauk mahamudry albo dzogcien słowa te nabierają innego znaczenia. Nie zapominajmy więc o znaczeniu w określonym kontekście.

• Dren pa དྲན་པ་ to pamiętanie o lang བླང་ i dor ་དོར་, czyli o tym, jakie postępowanie powinniśmy porzucić (dor), a jakie podejmować (lang);
• Szie szin ཤེས་བཞིན་ to czujne stosowanie dren pa do każdego momentu naszego życia, polegające na ciągłym obserwowaniu naszego zachowania oraz na pilnowaniu umysłu i sprawdzaniu, czy na każdym kroku rzeczywiście stosujemy zasady lang i dor.

Początkujący, tacy jak my, potrzebują kogoś, kto im dobrze wyjaśni, na czym polega pamiętanie, i będzie służyć pomocą w jego rozwijaniu. Takim kimś jest nasz Lama. Uczniowie powinni przestrzegać otrzymanych wskazówek „na równi z obawy przed skarceniem przez nauczyciela, jak i przed skutkami przekroczenia zasad”. Nawet jeśli Nauczyciel nas nie widzi, to Buddowie i Bodhisattwowie, dzięki swej wszechogarniającej mądrości, mają zdolność widzenia absolutnie wszystkiego. Wiedzą o każdym naszym najdrobniejszym czynie, popełnionym ciałem, mową czy umysłem. Trzeba być świadomym, że tak naprawdę zawsze jesteśmy w ich obecności.

Jeśli będziemy sobie o tym stale przypominać, to powstanie w nas obawa, by nie zawieść tych, którzy są godni czci, i płynące stąd poczucie zażenowania (trelła ཁྲེལ་བ་) położy kres negatywnym czynom. Zrodzi się w nas także poczucie wstydu (ngotsa ངོ་ཚ་) i szacunek wobec praktyki, tym bardziej więc będziemy unikać złego postępowania. Dzięki takiemu podejściu pamiętanie rozwinie się bez żadnych trudności.

Główną metodą uczenia się pamiętania (drenpa) będzie rozwijanie w sobie poczucia wstydu (ngotsa ངོ་ཚ་) i zażenowania (trelła ཁྲེལ་བ་); pomocne jest także myślenie o konsekwencjach braku pamiętania, jakimi są cierpienia niższych światów. Gdy zadbamy o to, by pamiętanie strzegło naszego umysłu, to w naturalny sposób będzie w nim obecna także czujność (szie szin), sprawdzająca aktywność wszystkich trzech bram: ciała, mowy i umysłu. Nawet gdyby czujność zniknęła na chwilę, to dzięki pamiętaniu (drenpa) znów powróci.

Ważna uwaga: ngotsa – tłumaczone jest zwykle na języki zachodnie jak „wstyd”. Nie chodzi tu jednak o poczucie wstydu takie, jak często jest rozumiane w moralności europejskiej, ale raczej jako wewnętrzne poczucie godności: „wstyd byłoby mi przed sobą samym, gdybym poniżył się do takiego lub innego złego czynu. Poczucie wstydu (lub inaczej mówiąc: godności) by mi na to nie pozwoliło.”