Lama Rinczen
blog buddyjski
www.lamarinczen.pl
Menu
Najnowsze wpisy
Cztery rzeczy, na których należy się oprzeć

W sanskrycie: catuḥpratisaraṇa; po tybetańsku: རྟོན་པ་བཞི་ tynpa szi)  གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན། gangzak la mi-tyn cie la tyn Nie polegaj na człowieku, lecz na Dharmie. […]

Czy buddyzm jest religią, filozofią czy nauką?

Jako dodatkowy element do rozważań na ten temat może posłużyć fragment dokumentu „Nasze wartości, wizja, zadania i cele” Europejskiej Unii […]

Różnica między tantrą buddyjską a hinduską

Mam nadzieję, że zamieszczenie skanu tego starego artykułu nie łamie niczyich praw autorskich, a jest raczej zareklamowaniem tego dobrze i […]

Znaczenie mantry

Oto wyjaśnienie słowa mantra, jakie znajdujemy w tekstach tantr. Ukazuje ono ostateczne znaczenie mantry, czy też to, co mantra oznacza […]

Guru Joga XVI Karmapy – tekst praktyki i objaśnienia

W 2001 roku moja żona – Agnieszka – spisała, zredagowała i złożyła broszurkę z wykładu, jaki przeprowadziłem w połowie lat […]

Krótkie objaśnienie guru jogi Siedemnastego Karmapy

Krótka guru joga rdzennego Lamy Karmapy Najpierw Schronienie i bodhiczitta.            Ponad moją głową na podstawie z lotosu, słońca i księżyca            […]

Wadżra pieśń ułożona przez Sangje Njenpę Rinpocze

Jego Eminencja Drubłang Sangje Njenpa Rinpocze podczas swojej podróży w czerwcu 2007 roku do klasztoru Bencien w Khamie udzielił cyklu […]

Przyjmowanie Schronienia

Oto fragment tekstu „Nektar Mowy Mandziuśriego”, będącego komentarzem do Bodhisattwaczarjawatary, napisanym przez Khenpo Kyntu Palden w XIX wieku. Jest to […]

Duma – definicja i klasyfikacje

W języku tybetańskim duma, to nga-gjal ང་རྒྱལ་. W wielu dialektach czyta się to jako ngadzial. Ciekawa jest etymologia tego wyrazu: […]

Podstawy języka tybetańskiego

W tym artykule będą pojawiać się materiały związane z nauką języka tybetańskiego. Stanowią one uzupełnienie lekcji, których cykl będę prowadzić […]

18 maja 2021
Duma – definicja i klasyfikacje

W języku tybetańskim duma, to nga-gjal ང་རྒྱལ་. W wielu dialektach czyta się to jako ngadzial.

Ciekawa jest etymologia tego wyrazu: „nga” oznacza „ja”, a „gjal” jest skrótem od wyrazu: gjalpo, czyli król, władca. Duma, czyli „ja-król”, oznacza po prostu poczucie bycia kimś lepszym, wyjątkowym. Istnieje kilka odmian tej szkodliwej emocji, kierowanie się którą zawsze prowadzi do cierpienia, braku satysfakcji i rozmaitych frustracji.

Tego wywyższania się nad innych w żadnym wypadku nie należy mylić z wiarą we własne siły, z poczuciem godności i z byciem świadomym swoich własnych zdolności. Są to bowiem bardzo konstruktywne i potrzebne cechy.

Istnieje kilka klasyfikacji rodzajów dumy.

Jedną z nich jest siedem rodzajów dumy:

  1. duma z poczucia „ja jestem” (nga-o njampej nga-gjal ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་);
  2. „zwykła duma” (nga-gjal tsam་ང་རྒྱལ་ཙམ་), zwana też „mniejszą dumą” (nga-gjal ciung་ང་རྒྱལ་ཆུང་) – myślenie, że jesteśmy tak samo specjalni, jak ci, którzy są nam równi co do statusu;
  3. „większa duma” (cie ła nga-gjal ཆེ་བ་ང་རྒྱལ་) lub „szczególna duma” (lhak pej nga-gjal ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་) – myślenie, że jesteśmy lepsi niż ci, którzy są nam równi co do statusu;
  4. „duma ponad dumą” (nga-gjal le kjang nga-gjal་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་), myślenie, że jesteśmy lepsi niż ci, którzy są wielcy;
  5. „duma, że niewiele brakuje” (ciung ze njampej nga-gjal་ཅུང་ཟད་སྙམས་པའི་ང་རྒྱལ་), myślenie, że jesteśmy nieznacznie tylko gorsi od tych, którzy są wielcy;
  6. „niewłaściwa duma” (lokpej nga-gjal་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་) – bycie dumnym z czegoś nagannego, z własnych błędów;
  7. „rażąca duma” (ngynpej nga-gjal་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་), myślenie, że mamy lepsze właściwości niż te, które faktycznie posiadamy.

Innym rodzajem klasyfikacji jest podział na pięć rodzajów dumy:

  1. duma z przynależności do rodu, grupy etnicznej, klasy społecznej
  2. duma z posiadanego ciała, które może być szczególnie ładne, silne, zdrowe itd.
  3. duma z posiadanej wiedzy, wykształcenia czy zdolności intelektualnych
  4. duma z posiadania dóbr materialnych
  5. duma z posiadania władzy nad innymi albo tytułu czy pozycji w hierarchii społecznej lub religijnej.