Oto wyjaśnienie słowa mantra, jakie znajdujemy w tekstach tantr. Ukazuje ono ostateczne znaczenie mantry, czy też to, co mantra oznacza sama w sobie. Trzeba być świadomym, że praktykowanie „mantrajany”, w tym powtarzanie mantr i związanych z tym szeregu praktyk ciała, mowy i umysłu, to jedynie techniki mające doprowadzić nas do urzeczywistnienia tego ostatecznego znaczenia mantry.

Można podać następującą definicję:

• man to skrót od manas (po tybetańsku: ji ཡིད), który w tym kontekście nie oznacza umysłu w ułudzie, lecz umysł sam w sobie jako taki; jest synonimem tybetańskiego sem (sanskr. citta). Podobnie jak sem, termin manas może być użyty w dwojakim znaczeniu. Z jednej strony jest on myśleniem, aktywnością opartą na zmysłach i postrzeganych przez nie obiektach. W głębszym sensie man oznacza „wiedzieć, być świadomym”, a zatem w czystym aspekcie odpowiada pierwotnej mądrości pustki;

• tra znaczy ochraniać i w tym kontekście oznacza, że w takim „wiedzeniu” brak jest dwóch rodzajów zaciemnień (emocjonalnych i postrzegania). Taką funkcję ochraniania pełnią wszelkie ślubowania samaja – nie są one nauczane po to, by nas więzić, krępować w działaniu, lecz po to, by przynieść pełną wolność od światowego postępowania.

Mantra nie oznacza nic innego, jak „postępowanie [płynące z] pierwotnej mądrości nierozdzielności pustki i współczucia”. Inaczej mówiąc, man wskazuje, że rozpoznanie nierozdzielności pustki i współczucia jest zawsze obecne, zaś tra – że nigdy nie jest ono zakłócone zaciemnieniami. A zatem mantra oznacza przebywanie w urzeczywistnieniu prawdziwej natury umysłu.

W komentarzu VIII Tai Situpy do „Modlitwy Mahamudry” czytamy:

Należy wiedzieć, że postępowanie mantrajany jest medytacją pierwotnej mądrości nierozdzielności metod i pradżni. Z „Późniejszej tantry Guhjasamadży”:

Myślenie (manas), które jest aktywnością,
opierającą się na zmysłach i ich obiektach,
nazywane jest, jak powiedziano, „man”,
„tra” zaś oznacza „ochranianie” [སྐྱོབ་པ་].
Wszelkie ślubowania samaja są nauczane,
by przynieść pełną wolność od światowego postępowania.
Każda Wadżra Schronienia
naucza, iż to właśnie jest postępowaniem mantry.

Ustęp ten opatrzył komentarzem Czcigodny Abhajakara:

„Myślenie (manas)” jest czymś, co bierze się z aktywności zmysłów i tak dalej. Esencję owego myślenia nazywa się „man”. W głębszym sensie „man” oznacza „wiedzieć” [ཤེས་ szie, co znaczy: być świadomym, poznawać, wiedzieć], możemy zatem powiedzieć, że jest pierwotną mądrością pustki. „Ochranianie” zaś oznacza tu, że w takim „wiedzeniu” nie ma dwóch rodzajów zaciemnień. Jest to osiągnięciem „doskonałej wspaniałości” [ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་ kuntu zangpo nji]. Dlatego „tra” oznacza tutaj, że nigdy nie jest to nieobecne. „Mantra” nie oznacza zatem nic innego jak „postępowanie [płynące z] pierwotnej mądrości nierozdzielności pustki i współczucia”.