Pokłon wszystkim Buddom i Bodhisattwom!

Ponieważ medytacja w pełni oparta jest na słuchaniu   i rozważaniu, dlatego przebywając na odosobnieniu ukażę sposób przejawiania się [świadomości i mądrości].

[Niektórzy] uważają, że wszystkie istoty trzech sfer powstają same z siebie albo z czegoś innego, albo z tych obu, albo bez przyczyny. Mówią, że świat i „ja” powstają ze stwórcy, takiego jak Cia, Sziwa, Brahma lub Wisznu, albo z zewnętrznych drobin, albo z ukrytej substancji, która jest realna. Jedyny Wszystkowiedzący powiedział, że trzy sfery są wyłącznie umysłem. Nie powstają one same z siebie ani z czegoś innego, ani z obu warunków, ani bezprzyczynowo.

Wszystkie zjawiska powstają poprzez współzależne powstawanie i w swej esencji są puste. Sam będąc wolnym od jedności lub odrębności, porzuciwszy [poglądy o] prawdziwości i nieprawdziwości [zjawisk] i wiedząc, że [zjawiska] są jak iluzja lub odbicie księżyca w wodzie itd., [Budda] nauczał tego czujące istoty.

Co jest korzeniem pomieszania i nie-pomieszania? Przedstawię to jasno, aby mogło powstać zrozumienie współzależnego powstawania w taki sposób, jak [widzi się] własne odbicie w lustrze lub jak na podstawie dymu wie się o istnieniu ognia.

Świadomości pięciu bram dają powstać [w umyśle] truciznom (klesia) zrodzonym z odrzucania i przyjmowania form, dźwięków, zapachów, smaków i dotyku. Czym są te obiekty? Jeśli mędrzec zbada je dokładnie, to stwierdzi, że nie istnieje nic zewnętrznego, takiego jak drobiny itd., co byłoby różne od postrzegającej świadomości. Jeśli istniałyby materialne obiekty, różne od świadomości, to [obiekty i świadomość] nie mogłyby być tej samej natury.

Nie dająca się ukazać i wolna od przeszkód świadomość nie może stwarzać materialnej substancji. Dlatego [obiekty i świadomość] nie miałyby przyczynowej współzależności. Jeśli utrzymuje się pogląd [o materialności obiektów], to nie jest zasadne twierdzić, że umysł może postrzegać obiekty.

Dlatego wszystkie zjawiska nie istnieją jako obiekty różne od świadomości. Ich przejawianie się jest sposobem doświadczania świadomości. Zjawiska, zarówno niepodzielne drobiny, jak i wielkie formy, są umysłem. Skoro nie ma istniejących niezależnie na zewnątrz rzeczy, zrozum, że nie istnieje stwórca, taki jak Brahma itp.

Powiązanie pomiędzy umysłem a zjawiskami jest takie, jak doświadczanie snu. Jest to przywiązanie do doświadczanego jako do rzeczywistego. W istocie nie ma w tym realności.

W ten sposób sześć zbiorów świadomości, istoty i świat, lgnięcie do „ja”, postrzeganie – wszelkie przejawiające się zjawiska nie są uczynione przez coś innego i nie zostały stworzone przez siebie same ani przez obie [przyczyny], ani bez obu. Dlatego Zwycięzca powiedział, że samsara i nirwana są tylko umysłem.

Powiedziano, że współzależne powstawanie – przyczyny i warunki – jest sześcioma zbiorami [świadomości], umysłem (manas) oraz alają.

Sześć zbiorów świadomości zależy od warunku zewnętrznego, którym jest sześć obiektów zmysłów, jak formy itd.

Zasadniczym warunkiem jest sześć zdolności zmysłów, które mają formę [zmysły] i klarowne [pojmowanie].

Oba [obiekty i zmysły] powstają z umysłu. Pełne przejawianie się obiektów i zdolności zmysłów jest zależne od niemającej początku podstawy. Świadomości zmysłów postrzegają obiekty, podczas gdy rozróżnianie to są zjawiska umysłowe, oparte na świadomości mentalnej.

Co do bezpośredniego umysłu i umysłu klesia: bezpośredni umysł jest warunkiem powstawania i zanikania sześciu [świadomości].0Jawi się on tyle razy, ile jest momentó powstawania i zanikania szesciu zbiorów. Wiemy o tym dzięki umysłowi obdarzonemu jogą i ze słów Zwycięzcy.

Umysł klesia zwie się tak dlatego, że jest tym aspektem umysłu, który [odpowiada za] poczucie „ja”, utrzymywanie dumy, przywiązania do „ja” i niewiedzę powodującą powstawanie wszystkiego, co przerażające.

Bezpośredni umysł zanikania sześciu [świadomości] jest podstawą powstawania świadomości, a umysł klesia jest podstawą dla kleś. Ponieważ umysł ma zdolność wytwarzania i zasłaniania, dlatego jest powiedziane, że posiada dwa aspekty.

Dla szczególnie inteligentnych nauczano o świadomości alaja. Jest to zwane podstawą, miejscem oraz magazynującą świadomością. Wszelka karma i powstawanie siedmiu zbiorów [świadomości] są zbierane w niepomieszany sposób w neutralnej [podstawie]. Jest ona również zwana powodującą dojrzewanie, tak jak deszcz, rzeka i ocean. Ponieważ to stwarza wszystko, jest zatem wszechpodstawą, z której kiełkują nasiona. Jest to zwane warunkiem przyczynowym. Gdyby siedem zbiorów świadomości nie pojawiało się, to [podstawowa świadomość] też by się nie pojawiała, dlatego zwie się ona świadomością warunkową.

Zewnętrzne i wewnętrzne same w sobie są świadomością alaja, która jest korzeniem wszystkiego, co ma być porzucone. Powiedziano, że jest to pokonane przez samadhi podobne do wadżry. Kiedy posiadająca zasłony wszechpodstawa jest oczyszczona, wówczas mądrość podobna zwierciadłu przejawia wszystkie mądrości, będąc wolna od „moje”. Jest ona zupełnie nieograniczona, wieczna. Urzeczywistnia wszystko, co jest do poznania, nie kierując się ku temu. Ponieważ jest przyczyną wszystkich mądrości, zwana jest Dharmakają.

Umysł klesia zostaje w pełni pokonany poprzez bohaterskie [samadhi]. Po porzuceniu kleś na [ścieżkach] wglądu i medytacji, gdy nie ma już kleś, samsary ani nirwany, jest on zwany mądrością równości.

Bezpośredni umysł jest chwytającym, ponieważ jest przyczyną chwytania sześciu [zbiorów świadomości]; jest pojęciowym, ponieważ jest przyczyną stwarzania pojęć. Jest on pokonany przez doskonale czystą pradżnię i samadhi podobne do iluzji. Podczas osiągania „wielkiej cierpliwości” ma miejsce przemiana chwytających i chwytanych w przejawianie czystych krain. Po tym i [po osiągnięciu] mądrości znającej wszystkie czasy oraz różnorakiej aktywności nie mającej przeszkód pojęciowe myślenie jest w pełni przemienione w mądrość rozróżniającą.

Tak oto te dwie mądrości są czystą medytacją, dzięki której [jest się w wielkiej] Nirwanie nieprzebywania w samsarze ani nirwanie i posiada się miłującą dobroć i współczucie. Przejawia się orszakowi rozmaite ciała i nauki, będące źródłem mandali melodii wielkiej Dharmy oraz skarbcem wszelkich samadhi i dharani. Jest to zwane Sambhogakają.

Co do pięciu [świadomości] bram i jednej części świadomości mentalnej: z doskonale czystych pojęć powstaje urzeczywistnienie ostatecznego znaczenia czterech prawd w ich szesnastu aspektach, takich jak rozumienie, akceptacja itd. Pięć [zdolności] zmysłów zostaje przemienionych. Docieranie do każdego celu i mistrzostwo we wszystkich dwunastu grupach po sto właściwości gdy dojdzie do doskonałości, staje się mądrością spełniającą działania. Wypełnia ona dobro wszystkich istot poprzez niezliczone, niewyobrażalne, rozmaite emanacje we wszystkich sferach. To jest wielka Nirmanakaja.

Umysł, umysł [klesia] i świadomości zostają przemienione w trzy Kaje z ich aktywnościami. Są one kompletne w mandali [mądrości] Dharmadhatu, wolnej od skrajności, będącej poza samsarą i nirwaną, bez początku, wolnej od jedności i wielości. Zwie się to Swabhawikakają.

Według niektórych pism Zwycięzca naucza, że jest to Dharmakają. Wówczas mądrość zwierciadlana zwana jest [Swabhawika]kają, a pozostałe mądrości są dwiema foremnymi Kajami.

Stan Buddy jest urzeczywistnieniem pięciu mądrości i czterech Kaji.

Umysł, umysł [klesia] i świadomości, gdy mają splamienia, są alają. Wolne od splamień są naturą Buddy.

Powiedziano, że prawda o ścieżce to utrzymywanie mocy szlachetnej pradżni zrodzonej z czystych pojęć pokonujących nieczyste pojęcia. Nie urzeczywistniwszy ostatecznej natury, zagubione [istoty] wędrują w oceanie samsary. Bez tego okrętu mahajany, jak można by przedostać się na drugi brzeg?

Oby wszyscy urzeczywistnili znaczenie tych [nauk].

Tę siastrę o rozróżnieniu świadomości i pierwotnych mądrości ułożył Rangdziung Dordże [III Karmapa] w górskiej pustelni Decien Teng pierwszego dnia dziesiątego miesiąca w roku Świni.

Tłumaczenie: Zespół Tłumaczy Bencien Arja Tara, Grabnik 2015